فرهنگ و هنر

چرا برای زن از واژه «جنس دوم» استفاده می‌کنیم؟

چرا از این کلمه استفاده می کنیم

سمیرا آزادنام هنرمند نمایشگاه «نیم» است. این نمایشگاه که حاصل دغدغه های زنانه این هنرمند به حساب می آید، این روزها ادامه نمایشگاه قبلی وی در خانه این هنرمند است.

به گزارش امروزنگار، سمیرا آزادنام که نمایشگاه تاسیساتی او با عنوان “نیم” در گالری پاییزی خانه هنرمند ایران برپاست، در این باره توضیح داد: این نمایشگاه در ادامه نمایشگاه قبلی من است اما به طور ویژه به دغدغه های زنان می پردازد. نگرانی‌ها ممکن است شامل حال و احوال همه افراد نباشد و به دلیل شخصیت‌های متفاوت و تجربیات زندگی افراد است، اما همه ما زنان بدون اطلاع درگیر موضوعات این دغدغه بوده‌ایم.
او افزود: «مثل این است که ما یک قالب از پیش طراحی شده داریم و همه ما به کپی کردن یکسان ادامه می دهیم. در دوره های مختلف هم همینطور است و محل تولد ما از این نظر مهم نیست. از زیبایی ظاهر و اندام گرفته تا هر آنچه از ما انتظار دارند. مثل این است که مدام به ما سرفصل هایی می دهند که باید در معرض آن باشیم.”

وی با انتقاد از کاربرد واژه «جنس دوم» برای زنان، تصریح کرد: در شاهنامه می خوانیم که زنان نخستین خانه ها را ساخته اند و این واقعیتی است که امروزه نیز در برخی از جوامع روستایی شاهد آن هستیم. در این جوامع، زنان مسئولیت بسیاری از سخت ترین وظایف را بر عهده دارند و ممکن است کمترین قدردانی از آنها نباشد. آیا یک زن یا دختر روستایی دغدغه، فکر و خواسته دیگری جز آنچه به او محول می شود دارد؟ آیا او هرگز می خواست به طور حرفه ای ورزش را دنبال کند؟ اصولا استعداد این گروه در جایی پیدا می شود؟ من همیشه علاقه زیادی به پرداختن به این سوالات داشته ام.”
آزادنام درباره عناصر به کار رفته در نمایشگاه چیدمان نیم توضیح داد: در نمایشگاه قبلی چاقو دیدیم که دو سه تای آن اینجا خالی است. در اثر فشار ناشی از اعتقادات و عمدتاً جنسیت و زن بودن، دستورات و برخی سنت های غلط تغییر می کند. منظورم سنت های صحیحی نیست که در همه جای دنیا وجود دارد، بلکه منظورم قوانین عجیبی است که تعیین می کند یک زن چگونه باید باشد. همه اینها به استرس های آسیب زا تبدیل می شوند. این تجربه زمینه ساز نمایشگاه قبلی من بود که در این نمایشگاه هم ادامه دادم.»
وی سپس به عنصر «کفش» در نمایشگاه آثارش اشاره کرد و گفت: همیشه به ما می گویند اینطور لباس بپوش و زنانگی یعنی همیشه اینطور آرایش کنی و … اما حقیقت این است که ما فشار زیادی به بدن ما وارد می شود این همه پوشش مهم نیست، اگر این همه عادت را از ما بگیرند، کدام پوشش را انتخاب می کنیم؟»
این هنرمند ضمن تمرکز بر مسائل زنان در آثار خود گفت: شاید به این دلیل است که مدام به این فکر می کنم که چرا باید این فشارها وجود داشته باشد و چه چیزی لازم است؟ چرا باید اول وانمود کنم که به عنوان یک زن پذیرفته شده ام وقتی می توانم برای خودم صحبت کنم؟ فکر می کنم من خودم تجربه دیگری از این سوال داشتم و همیشه به دنبال پاسخی برای آن بودم. چیزی شبیه خاله بازی که در بچگی انجام می دادیم و هیچ فرقی نمی کرد. آن زمان دوست داشتیم کفش های مادرمان را بپوشیم و حالا نخ هایی که در گوشه این چیدمان می بینید یادآور اتفاقاتی است که ممکن است برای همه ما بیفتد.»
او درباره عروسک‌هایی که در این چیدمان قرار داده شده است، گفت: «زن‌های زیادی را دیده‌ام و می‌بینم که با وجود اینکه بالغ هستند و برخی از آن‌ها نوه دارند، اما همچنان به دنبال شیطنت یا بازیگوشی دوران کودکی هستند. آنها همچنان می خواهند مانند عروسک از اطرافیان خود مراقبت کنند و برای آنها لالایی بخوانند. آنها همیشه می خواهند با «مادر بودن» زنانگی خود را نشان دهند. این دنیایی است که برخی آن را ناقص گذاشته اند. حالا به خاطر ازدواج های زودهنگام یا به دلیل بارداری ناخواسته. گاهی اوقات انسان تصمیم می گیرد به عنوان مادر فرزندی به دنیا بیاورد، اما برخی ناخواسته در این شرایط قرار می گیرند و البته با فرزند خود بزرگ می شوند، چیزی تحمیلی.
آزادنام در پایان درباره بازخوردی که از تماشاگران از نمایشگاه خود دریافت کرده است، گفت: اگر بخواهم درباره نمایشگاه قبلی بگویم، باید بگویم که تعجب کردم. چون خیلی از خانم ها و آقایان را دیدم که به خاطر خاطراتشان گریه کردند و درباره این آثار صحبت کردند. چیزهایی هم به من یادآوری شد و چیزهایی که از چشمان خودم پنهان بود، از زبان این مخاطب شنیدم. شاید من فقط برخی از این موقعیت‌ها را دیده باشم، اما همه حاضران دیدگاه خودشان را داشتند و تجربه‌شان از این دیدگاه‌های متفاوت واقعاً من را شگفت‌زده کرد.»
نمایشگاه آثار «نیم» همه روزه به جز شنبه از ساعت 15 الی 20 در خانه هنرمندان ایران به نشانی تهران، خیابان طالقانی، خیابان موسوی شمالی (فرست)، جنوب باغ هنر، دایر است.

انتهای پیام

دکمه بازگشت به بالا