از سونیک تا آسترو؛ نگاهی به مسکات‌های ماندگار کنسول‌های بازی از سگا جنسیس تا پلی‌استیشن 5

اگر تاریخ بازی های ویدیویی را مرور کنیم، بعضی از شخصیت ها آن قدر با یک کنسول گره خورده اند که تصور آن دستگاه بدون حضورشان دشوار است. این شخصیت ها که معمولاً با عنوان «مسکات» یا نماد یک برند شناخته می شوند، در بسیاری از موارد نقشی فراتر از یک کاراکتر بازی داشته اند و به بخشی از هویت یک نسل از گیمرها تبدیل شده اند.

از سونیک، خارپشت آبی و سرعتی سگا، گرفته تا ماریو که سال ها نماد نینتندو بوده و در نهایت آسترو که در نسل پلی استیشن 5 به چهره ای مهم تبدیل شد، هر دوره شخصیت هایی داشته که نماینده حال وهوای آن نسل بوده اند.

البته باید یک نکته را در نظر گرفت: همه شخصیت هایی که در ادامه می بینید لزوماً «مسکات رسمی» شرکت سازنده کنسول نبوده اند. بعضی از آن ها بیشتر به عنوان نماد غیررسمی یا چهره شاخص یک پلتفرم شناخته می شوند. همین موضوع باعث شده فهرست مسکات های تاریخ کنسول ها جذاب تر شود.

سگا جنسیس؛ سونیک وارد میدان می شود

وقتی صحبت از مسکات های کنسول های کلاسیک می شود، یکی از اولین نام هایی که به ذهن می رسد سونیک است. سگا جنسیس که در بازارهای مختلف با نام Mega Drive نیز شناخته می شد، در اوایل دهه ۱۹۹۰ به خانه اصلی یکی از معروف ترین شخصیت های تاریخ بازی تبدیل شد.

سونیک در ابتدا با هدف رقابت مستقیم با ماریو طراحی شد. سرعت بالا، ظاهر متفاوت و طراحی آبی رنگ او کاملاً با تصویری که سگا از برند خود می خواست ارائه دهد هماهنگ بود. در شرایطی که ماریو بیشتر نماینده بازی های پلتفرمر کلاسیک و خانوادگی بود، سونیک قرار بود سرعت و هیجان بیشتری را به نمایش بگذارد.

بازی Sonic the Hedgehog در سال ۱۹۹۱ به یکی از مهم ترین عناوین جنسیس تبدیل شد و شخصیت سونیک خیلی زود از یک قهرمان بازی ویدیویی فراتر رفت.

به همین دلیل، اگر بخواهیم یک شخصیت را به عنوان مشهورترین مسکات سگا جنسیس انتخاب کنیم، سونیک بدون شک گزینه اصلی است.

سوپر نینتندو؛ ماریو، چهره ای فراتر از یک کنسول

نینتندو برای معرفی Super Nintendo Entertainment System یا SNES نیازی نداشت شخصیت جدیدی بسازد. ماریو پیش از عرضه این کنسول به یکی از شناخته شده ترین شخصیت های صنعت بازی تبدیل شده بود و در نسل ۱۶ بیتی نیز جایگاه خود را حفظ کرد.

Super Mario World یکی از مهم ترین بازی های این کنسول بود و حضور ماریو باعث شد ارتباط میان این شخصیت و سخت افزار نینتندو بیش از گذشته شکل بگیرد.

ماریو در واقع نمونه متفاوتی از یک مسکات است. او فقط نماد یک کنسول خاص نیست، بلکه در طول چند دهه به چهره اصلی برند نینتندو تبدیل شده است.

در کنار ماریو، شخصیت هایی مانند یوشی نیز در دوره SNES اهمیت زیادی پیدا کردند و به بخشی از هویت بازی های نینتندو تبدیل شدند.

سگا ساترن؛ دورانی که سونیک دیگر تنها گزینه نبود

با ورود Sega Saturn، شرایط برای سگا تغییر کرد. سونیک همچنان مهم ترین شخصیت این شرکت بود، اما سگا نتوانست در همان ابتدای نسل، یک بازی سه بعدی بزرگ از مجموعه اصلی Sonic ارائه کند که بتواند جایگاه او را مانند دوران جنسیس تثبیت کند.

در این دوره شخصیت هایی مانند Nights از بازی Nights into Dreams نیز به چهره های شاخص سگا تبدیل شدند. با این حال، هیچ کدام نتوانستند جایگاه سونیک را به عنوان نماد اصلی سگا تصاحب کنند.

به همین دلیل، ساترن را می توان یکی از نمونه های جالب تاریخ دانست که در آن برند کنسول یک شخصیت شناخته شده داشت، اما خود سخت افزار نتوانست مسکات جدید و ماندگاری در حد نسل قبل ایجاد کند.

نینتندو 64؛ ماریو وارد دنیای سه بعدی شد

نینتندو 64 یکی از مهم ترین نقاط تحول در تاریخ بازی های سه بعدی بود و ماریو نیز همراه با این تغییر وارد دنیای کاملاً جدیدی شد.

Super Mario 64 نه تنها یکی از مشهورترین بازی های نینتندو 64 بود، بلکه نحوه طراحی بازی های پلتفرمر سه بعدی را نیز تحت تأثیر قرار داد. ماریو در این بازی از محیط های دوبعدی فاصله گرفت و برای نخستین بار به شکلی گسترده در یک دنیای سه بعدی آزاد حرکت کرد.

در کنار ماریو، شخصیت هایی مانند لینک نیز در نینتندو 64 حضور بسیار مهمی داشتند. The Legend of Zelda: Ocarina of Time باعث شد لینک به یکی از چهره های ماندگار این نسل تبدیل شود.

بنابراین در نینتندو 64 نیز ماریو را می توان نماد اصلی کنسول دانست، هرچند لینک از نظر تأثیرگذاری بر نسل سه بعدی نقش بسیار مهمی داشت.

پلی استیشن؛ کرش بندیکوت و شکل گیری یک نماد غیررسمی

اولین پلی استیشن داستان متفاوتی داشت. سونی برخلاف نینتندو و سگا، در ابتدای مسیر خود یک شخصیت واحد و مشخص را به عنوان مسکات رسمی کنسول معرفی نکرد.

با این حال، کرش بندیکوت به یکی از مهم ترین شخصیت هایی تبدیل شد که در ذهن بسیاری از گیمرها با پلی استیشن 1 ارتباط پیدا می کرد.

مجموعه Crash Bandicoot توسط Naughty Dog ساخته شد و در دهه ۱۹۹۰ یکی از شناخته شده ترین بازی های پلی استیشن بود. طراحی عجیب و کارتونی کرش، فضای رنگارنگ بازی ها و رقابت آن با مجموعه هایی مانند Super Mario باعث شد این شخصیت در میان گیمرها محبوبیت زیادی پیدا کند.

با وجود این، کرش هیچ گاه مسکات رسمی پلی استیشن به معنای دقیق کلمه نبود. با این حال، از نظر فرهنگی می توان او را یکی از مهم ترین نمادهای نسل اول پلی استیشن دانست.

سگا دریم کست؛ بازگشت سونیک

Sega Dreamcast آخرین کنسول خانگی سگا بود و در دوره ای عرضه شد که این شرکت تلاش می کرد دوباره به رقابت جدی در بازار کنسول ها بازگردد.

سونیک بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفت و Sonic Adventure یکی از بازی های مهم Dreamcast بود. این عنوان تلاش کرد فرمول مجموعه Sonic را به دنیای سه بعدی منتقل کند و شخصیت اصلی سگا را در قالبی مدرن تر به بازیکنان معرفی کند.

Dreamcast اگرچه نتوانست از نظر تجاری با پلی استیشن 2 رقابت کند، اما در میان طرفداران سگا جایگاه ویژه ای دارد و سونیک همچنان مهم ترین شخصیت مرتبط با آن محسوب می شود.

پلی استیشن 2؛ از جک و دکستر تا شخصیت های نمادین

پلی استیشن 2 برخلاف پلی استیشن اول مجموعه ای بسیار گسترده از بازی های اختصاصی و شخصیت های محبوب داشت. به همین دلیل تعیین یک مسکات مشخص برای آن ساده نیست.

با این حال، شخصیت هایی مانند جک و دکستر، رچت و کلنک و بعدها کریتوس، ارتباط نزدیکی با هویت پلی استیشن 2 پیدا کردند.

در میان این شخصیت ها، کریتوس اهمیت ویژه ای دارد. مجموعه God of War ابتدا روی پلی استیشن 2 معرفی شد و شخصیت کریتوس به یکی از معروف ترین قهرمانان تاریخ پلی استیشن تبدیل شد.

البته کریتوس نیز مسکات رسمی پلی استیشن 2 نبود، اما از نظر محبوبیت و تأثیر فرهنگی، یکی از چهره های شاخص این نسل محسوب می شود.

ایکس باکس؛ مستر چیف، سربازی که تبدیل به نماد شد

اولین Xbox نیز از همان ابتدا یک شخصیت داشت که خیلی سریع با برند مایکروسافت گره خورد: Master Chief.

قهرمان مجموعه Halo یکی از مهم ترین دلایل موفقیت Xbox در نسل اول بود. طراحی زرهی، ظاهر نظامی و شخصیت نسبتاً مرموز Master Chief با هویت Xbox تفاوت زیادی با شخصیت های رنگارنگ نینتندو داشت.

Halo: Combat Evolved در سال ۲۰۰۱ عرضه شد و نقش بسیار مهمی در معرفی Xbox به بازار داشت. به همین دلیل، Master Chief را می توان یکی از واضح ترین نمونه های تبدیل شدن یک قهرمان بازی به مسکات یک پلتفرم دانست.

پلی استیشن 3؛ ظهور Sackboy

با ورود به نسل هفتم، سونی یکی از متفاوت ترین شخصیت های خود را معرفی کرد: Sackboy.

این شخصیت برای بازی LittleBigPlanet ساخته شد؛ عنوانی که بخش مهمی از تمرکز خود را روی خلاقیت بازیکنان و ساخت مراحل قرار می داد.

ظاهر ساده و عروسکی Sackboy باعث شد شخصیت او به سرعت قابل تشخیص شود. اگرچه سونی هیچ گاه او را به شکل یک مسکات رسمی و انحصاری برای تمام پلی استیشن معرفی نکرد، اما در دوران پلی استیشن 3، Sackboy یکی از شناخته شده ترین چهره های این برند بود.

در همین نسل، شخصیت هایی مانند کریتوس نیز همچنان نقش بسیار مهمی در هویت پلی استیشن داشتند.

ایکس باکس 360؛ مستر چیف در اوج

Xbox 360 بیش از هر چیز با مجموعه هایی مانند Halo شناخته شد و Master Chief نیز همچنان مهم ترین شخصیت مرتبط با این برند باقی ماند.

عرضه Halo 3 یکی از اتفاقات بزرگ نسل هفتم بود و نشان داد که Master Chief فقط یک قهرمان محبوب نیست؛ بلکه به یکی از نمادهای اصلی اکوسیستم Xbox تبدیل شده است.

در کنار او، شخصیت هایی مانند Marcus Fenix از مجموعه Gears of War نیز در این نسل محبوب شدند، اما Master Chief همچنان جایگاه ویژه خود را حفظ کرد.

نینتندو Wii؛ ماریو و یک برند خانوادگی

نینتندو Wii یکی از متفاوت ترین کنسول های تاریخ است. کنترلر حرکتی این دستگاه باعث شد مخاطبان زیادی خارج از جامعه سنتی گیمرها نیز به بازی های ویدیویی علاقه مند شوند.

ماریو همچنان چهره اصلی نینتندو بود و بازی هایی مانند Super Mario Galaxy نقش مهمی در موفقیت Wii داشتند.

البته در این دوره شخصیت هایی مانند Link، Kirby و Donkey Kong نیز بسیار شناخته شده بودند. اما همانند نسل های قبلی، ماریو همچنان شناخته شده ترین نماد برند نینتندو محسوب می شد.

پلی استیشن 4؛ دیگر یک مسکات واحد وجود ندارد

در نسل هشتم، مفهوم مسکات کنسول تا حد زیادی تغییر کرد. پلی استیشن 4 به جای تکیه بر یک شخصیت واحد، مجموعه ای از قهرمانان محبوب را در اختیار داشت.

کریتوس در God of War، الی و جوئل در The Last of Us، آلووی در Horizon و شخصیت های دیگری مانند Nathan Drake در Uncharted، هرکدام بخشی از هویت پلی استیشن را شکل دادند.

در نتیجه، برای پلی استیشن 4 نمی توان یک شخصیت را به عنوان مسکات قطعی معرفی کرد. این موضوع نشان می دهد که با رشد صنعت بازی، اهمیت برند خود کنسول و مجموعه بازی های انحصاری آن از یک شخصیت واحد بیشتر شده بود.

ایکس باکس وان؛ ادامه مسیر Master Chief

مایکروسافت در نسل هشتم نیز همچنان به Master Chief و مجموعه Halo تکیه داشت. Halo 5: Guardians یکی از عناوین مهم این دوره بود و شخصیت Master Chief همچنان مهم ترین چهره مرتبط با برند Xbox محسوب می شد.

در کنار او، شخصیت هایی مانند Marcus Fenix و قهرمانان دیگر مجموعه های انحصاری Xbox نیز شناخته شدند، اما Master Chief همچنان جایگاه تاریخی خود را حفظ کرد.

نینتندو سوییچ؛ ماریو همچنان در مرکز توجه

نینتندو Switch را با موفقیت چشمگیری وارد بازار کرد و بار دیگر ماریو یکی از مهم ترین شخصیت های این پلتفرم بود.

بازی Super Mario Odyssey نمونه ای از قدرت برند ماریو روی Switch بود. در کنار آن، Link نیز با The Legend of Zelda: Breath of the Wild و Tears of the Kingdom به یکی از مهم ترین چهره های نسل تبدیل شد.

در واقع Switch نشان داد که نینتندو برخلاف بسیاری از شرکت های دیگر هنوز می تواند از شخصیت های قدیمی خود برای ساخت هویت یک کنسول جدید استفاده کند.

پلی استیشن 5؛ آسترو، مسکاتی که به نسل جدید رسید

در میان تمام شخصیت هایی که طی سال های اخیر با پلی استیشن ارتباط پیدا کرده اند، Astro جایگاه متفاوتی دارد.

این ربات کوچک نخستین بار در قالب پروژه های مرتبط با دوربین و واقعیت مجازی پلی استیشن مورد توجه قرار گرفت و سپس با Astro Bot Rescue Mission و Astro’s Playroom به شخصیت شناخته شده تری تبدیل شد.

Astro’s Playroom به صورت پیش فرض روی پلی استیشن 5 قرار گرفت و عملاً به یکی از نخستین تجربه هایی تبدیل شد که بسیاری از خریداران این کنسول با آن روبه رو شدند. این بازی علاوه بر معرفی قابلیت های کنترلر DualSense، تاریخچه پلی استیشن و بسیاری از بازی ها و سخت افزارهای قدیمی این برند را نیز به شکل جذابی یادآوری می کرد.

پس از آن، انتشار بازی Astro Bot در سال ۲۰۲۴ جایگاه این شخصیت را بیش از گذشته تقویت کرد.

اگر قرار باشد برای پلی استیشن 5 یک شخصیت را به عنوان نزدیک ترین گزینه به «مسکات» انتخاب کنیم، Astro احتمالاً بهترین انتخاب است.

چرا مسکات های کنسول ها اهمیت داشتند؟

در سال های ابتدایی صنعت بازی، رقابت شرکت ها فقط بر سر قدرت سخت افزاری نبود. هر شرکت تلاش می کرد شخصیت هایی بسازد که در ذهن مخاطب باقی بمانند.

ماریو برای نینتندو، سونیک برای سگا و Master Chief برای Xbox نمونه های بسیار خوبی از این استراتژی هستند. این شخصیت ها باعث می شدند یک برند برای مخاطب قابل تشخیص تر شود.

اما با گذشت زمان، این مدل تغییر کرد. پلی استیشن به جای تکیه بر یک شخصیت ثابت، مجموعه ای از قهرمانان مختلف را در اختیار گرفت. در همین حال، نینتندو همچنان به شخصیت هایی مانند ماریو و لینک وفادار ماند و مایکروسافت نیز Master Chief را به عنوان یکی از نمادهای اصلی Xbox حفظ کرد.

فهرست مسکات ها و شخصیت های نمادین کنسول ها

اگر بخواهیم این مسیر را به صورت خلاصه مرور کنیم، می توانیم مهم ترین شخصیت های مرتبط با هر کنسول را این گونه دسته بندی کنیم:

• Sega Genesis / Mega Drive: Sonic the Hedgehog
• Super Nintendo: Mario
• Sega Saturn: Sonic و Nights
• Nintendo 64: Mario و Link
• PlayStation 1: Crash Bandicoot
• Sega Dreamcast: Sonic
• PlayStation 2: Kratos، Jak و Daxter
• Xbox: Master Chief
• PlayStation 3: Sackboy و Kratos
• Xbox 360: Master Chief
• Nintendo Wii: Mario
• PlayStation 4: مجموعه ای از شخصیت ها مانند Kratos، Aloy و Nathan Drake
• Xbox One: Master Chief
• Nintendo Switch: Mario و Link
• PlayStation 5: Astro

البته این فهرست را نباید به معنای «مسکات رسمی» تمام کنسول ها در نظر گرفت؛ زیرا در برخی موارد، شخصیت موردنظر صرفاً به دلیل محبوبیت بالا و ارتباط تاریخی با یک پلتفرم به عنوان نماد آن شناخته می شود. این مطلب توسط تیم وب سایت اخبار بازی تک بازی تهیه شده و نظرات شخصی در تهیه آن دخیل بوده است.

از سونیک تا آسترو؛ مسکات ها چگونه تغییر کردند؟

مسیر چند دهه ای کنسول های بازی نشان می دهد که مفهوم مسکات نیز همراه با صنعت بازی تغییر کرده است. در دوران رقابت شدید سگا و نینتندو، سونیک و ماریو تقریباً مانند نمایندگان دو برند در مقابل یکدیگر قرار می گرفتند.

در نسل های بعد، شخصیت هایی مانند Crash Bandicoot، Master Chief، Kratos و Sackboy هرکدام برای مدتی بخشی از هویت یک پلتفرم را شکل دادند.

امروز اما شرایط متفاوت است. کنسول های مدرن به مجموعه ای از فرنچایزهای بزرگ متکی هستند و کمتر شرکتی برای تمام هویت یک پلتفرم تنها به یک شخصیت وابسته است.

با این حال، ظهور Astro نشان می دهد که ایده مسکات هنوز کاملاً از بین نرفته است. آسترو با ظاهر ساده و دوست داشتنی خود توانسته به یکی از شناخته شده ترین چهره های جدید پلی استیشن تبدیل شود و شاید در سال های آینده جایگاه بسیار بزرگ تری در برند سونی پیدا کند.

در نهایت، اگر بخواهیم نمادهای هر دوره را در چند نام خلاصه کنیم، سونیک نماینده دوران طلایی سگا، ماریو چهره همیشگی نینتندو، Master Chief نماد Xbox و Astro یکی از مهم ترین چهره های جدید پلی استیشن است؛ شخصیت هایی که نشان می دهند گاهی یک کاراکتر می تواند به اندازه خود کنسول در شکل دادن به هویت یک نسل از بازی ها تأثیرگذار باشد.